مجله فرهنگی – هنری ایران من

دوشنبه ۱ مرداد ۱۳۹۷ - Monday 23 July 2018
jamesfenton

شعر آنسوی: جیمز فنتون

جیمز فنتون James Fenton"" جیمز فنتون شاعر،روزنامه نگار،منتقد ادبی و استاد سابق دانشگاه آکسفورد وبرگزیده ی جایزه "پن پینتر" در زمینه ی آزادی زبان است.بیشتر درون مایه ی اشعار او را جنگ شکل می دهد. "گلوله و ...

مخ پریشونهای شلم

نمایش کودک مخ پریشونهای شلم 22 و 23 و 24 شهریور 1396 تالار هنر

مجله فرهنگی هنری ایران من : نمایش کودک مخ پریشونهای شلم تالار هنر قیمت بلیت ها : 15 هزارتومان چهارشنبه 22 شهریور 1396 ساعت 18:00 پنج‌شنبه 23 شهریور 1396 ساعت 18:00 جمعه 24 شهریور 1396 ساعت 18:00 خرید اینترنتی : iranconcert.com   این برنامه برای تمام رده های سنی ...

جمعه 24 شهریور 1396 ساعت 21:30

جنگ معین شو 22 و 23 و 24 شهریور 1396 سالن اندیشه معلم

    مجله فرهنگی هنری ایران من : جنگ معين شو  سالن اندیشه معلم قیمت بلیت ها : از 30 تا 35 هزارتومان چهارشنبه 22 شهریور 1396 ساعت 20:30 پنج‌شنبه 23 شهریور 1396 ساعت 19:30 پنج‌شنبه 23 شهریور 1396 ساعت 22:00 جمعه 24 شهریور 1396 ساعت 19:00 جمعه 24 ...

شوایک

تئاتر شوایک از 5 تا 14 مهر ماه 1396 تالار وحدت

مجله فرهنگی هنری ایران من : تئاتر شوایک از تالار وحدت قیمت بلیت ها : از 25 تا 80 هزارتومان چهارشنبه 5 مهر 1396 ساعت 21:00 پنج‌شنبه 6 مهر 1396 ساعت 21:00 چهارشنبه 12 مهر 1396 ساعت 21:00 پنج‌شنبه 13 مهر 1396 ساعت 21:00 جمعه 14 مهر ...

هفتم پاییز

نمایش هفت عصر هفتم پاییز 24 و 26 و 27 و 28 و 29 و 30 و 31 شهریور 1396 سالن چهارسو تئاتر شهر

مجله فرهنگی هنری ایران من : فیلم هفت عصر هفتم پاییز سالن چهارسو تئاتر شهر قیمت بلیت ها : 25 هزارتومان جمعه 24 شهریور 1396 ساعت 19:45 یکشنبه 26 شهریور 1396 ساعت 19:45 دوشنبه 27 شهریور 1396 ساعت 19:45 سه‌شنبه 28 شهریور 1396 ساعت 19:45 چهارشنبه 29 شهریور ...

نمایش کودک دختران عینکی 22 و 23 و 24 و 26 و27 و 28 و 29 و 30 شهریور 1396 تالار هنر

نمایش کودک دختران عینکی 22 و 23 و 24 و 26 و27 و 28 و 29 و 30 شهریور 1396 تالار هنر

مجله فرهنگی هنری ایران من : نمایش کودک دختران عینکی تالار هنر قیمت بلیت ها : 15 هزارتومان چهارشنبه 22 شهریور 1396 ساعت 19:30 پنج‌شنبه 23 شهریور 1396 ساعت 19:30 جمعه 24 شهریور 1396 ساعت 19:30 یکشنبه 26 شهریور 1396 ساعت 19:30 دوشنبه 27 شهریور 1396 ساعت 19:30 سه‌شنبه ...

  • مخ پریشونهای شلم
  • جمعه 24 شهریور 1396 ساعت 21:30
  • شوایک
  • هفتم پاییز
  • نمایش کودک دختران عینکی 22 و 23 و 24 و 26 و27 و 28 و 29 و 30 شهریور 1396 تالار هنر
Featured Musics Roozbeh Nematollahi - Nafas NafasAaMin-Halam-Bade-e1439748183977Rastaak-TanhaeeNaser-Zeynali-Eshghemoon-KhaseAshvan5Reza Sadeghi - Dargire Zaher Sp=Offer1 bermodasms
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)
موضوع: ادبی,اسلاید شو 1,کافه کتاب,گفتگو   -   ۸ اردیبهشت ۱۳۹۴   -   1,129 بازدید

رسول یونان

مجله فرهنگی هنری ایران من – پیام رضایی :

پیداکردن رسول یونان سخت نیست. اگر گذرتان به خیابان کریمخان تهران بیفتد به احتمال زیاد او را خواهید دید و اگر آنجا نبود شک نکنید گوشه یکی از کتابفروشی ها یا کافه های همان اطراف پیدایش می کنید. نگران برخوردش هم نباشید! جوری گرم می گیرد انگار سال هاست با او دوستی دارید. منتظر نمانید تا دوروبرش خلوت شود. آدم های انگشت شماری او را تنها دیده اند. از هر چه دوست داشتید بپرسید. صمیمی است و برخلاف آنچه شعرهایش نشان می دهد از نظریه های ادبی و فلسفه و این چیزها خوب سر در می آورد. خلاصه ما هم همین گونه او را یافتیم. ناگهان در یک بعدازظهر. گوشه یک کافه. نشستیم و گپ زدیم. از هر دری سخنی.
رسول یونان در سال ١٣۴٨ در دهکده ای در کنار دریاچه ارومیه به دنیا آمد. او شاعر، نویسنده، مترجم و نمایشنامه نویس است. وی همچنین سابقه فیلمسازی و بازیگری را نیز در کارنامه هنری خود دارد. از یونان کتاب های متعددی به چاپ رسیده که از آن جمله می توان به «روز بخیر محبوب من»، «پایین آوردن پیانو از پله های یک هتل یخی» (مجموعه شعر): یک کاسه عسل (ترجمه/ گزینه شعر ناظم حکمت)، کلبه ای در مزرعه برفی (مجموعه داستان)، گندمزار دور (مجموعه نمایشنامه)، خیلی نگرانیم شما، لیلارا ندیدید (رمان)و … اشاره کرد. گزیده ای از دو دفتر شعر رسول یونان با عنوان «رودی که از تابلوهای نقاشی می گذشت» توسط واهه آرمن به زبان ارمنی ترجمه شده و در تهران به چاپ رسیده است.
من اهل شو دادن نیستم. من همین طوری که زندگی می کنم می نویسم. شعار نمی دهم واقعا خوشحالم که کنار مردم هستم چون اگر این مردم کتاب های مرا نخرند من وجود خارجی ندارم. آنها به من روحیه می دهند اما گاهی وقت ها نویسنده و شاعران ما پار ه وقتند و چون پاره وقتند مخاطبان آنها هم پاره وقت می شوند
دنیا به خاطر نظر هیچ کس متوقف نمی شود. دنیا جلو می رود و ما هم همراه آن می رویم. البته آدم های بسیاری هستند که در ایستگاه های متروک جا مانده اند. من خواب هایم را می نویسم اما نه خواب هایی که دیده ام بلکه خواب هایی که قرار است آنها را ببینم. فرشته الهام بخش هیچگاه به خانه ما نیامده است. اگر می آمد حتما چیزهایی واجب تر از شعر برایمان می آورد.

در نگاه اول، چیزی که در کار رسول یونان خاص است این است که انگار زندگی و شعرش یکی هستند. انگار این نکته رسول یونان را برای مخاطب جذاب تر کرده است و انگار دارد جذاب تر از شعرهایش می شود!
این نظر لطف شماست. حتما دنیای من کمی هیجان دارد و به همین خاطر نوشته های من را می خوانند! اما درواقع وقتی ما از زبان حرف می زنیم از شکل نوشتاری زیست آدمی حرف می زنیم. میشل فوکو می گوید که زبان بازتاب تجربیات فرد است و وقتی دنیای من در زبان شکل می گیرد یعنی این دنیا به شکل فیزیکالی از کلمات ظهور پیدا می کند.

به نظر خودت چرا کارهایت توانسته اند مخاطبان زیادی را به خود جذب کنند ؟ به خاطر هیجان؟!!
بعضی وقت ها نویسنده ها یا شاعران از خودشان دور می افتند. وقتی از خودشان دور می افتند به بازآفرینی دنیای دیگران دست می زنند و چون دنیای دیگران را نمی شناسند وارد دنیای آنها هم نمی توانند بشوند، بنابراین مخاطبان هم از آنها دور می شوند اما من از تجربه زیستی خودم استفاده می کنم: از زادگاهی که به دنیا آمدم و همچنین از جایی که زندگی می کنم. آدمی نیستم که در خانه بنشینم و جهان را از تلویزیون ببینم بلکه سعی می کنم دنیا را با چشم های خودم ببینم و بعد آن را با دقت تعریف کنم.

اینکه مدام دیده شوی و مردم تقاضای عکس و امضای کتاب از تو داشته باشند چه حسی به تو می دهد؟صادقانه!
واقعیت را می گویم. من تا این حد شهرت ندارم. اما کم کم دارم معروف می شوم. حس خوبی دارد ولی گاهی وقت ها هم زیاد خوب نیست. برای آدم مشکل آفرین هم می شود. مثلامی خواهید یواشکی در خیابان با کسی قدم بزنید و این دیده می شود. زندگی آدم رفته رفته تبدیل به زندگی شیشه ای می شود. دیوارهای خانه آدم رفته رفته تبدیل به شیشه می شوند. این کمی غم انگیز است. با این حال هیچ کس نمی گوید از شهرت بدم می آید. من هم تعارف نمی کنم، من هم بدم نمی آید.

تقریبا توافقی جمعی سر این موضوع وجود دارد که تیراژ کتاب در ایران بسیار پایین است و در این میان و دست کم در این بازار کساد جزو استثناها هستی و کتاب هایت فروش خوبی دارند. به عنوان یک شاعر چقدر با بحث-قهر مخاطبان با کتاب- موافق هستید؟
نه به هیچ وجه! گاهی وقت ها این ما هستیم که کم کاریم. مثلاشاعر یا نویسنده ما یک کتاب ۶۴ صفحه ای منتشر می کند و انتظار دارد همه بیایند و با دنیای او ارتباط برقرار کنند. معلوم است که این اتفاق نمی افتد. این اتفاق در هیچ کجای دنیا نمی افتد اما کسانی که راه خودشان را ادامه می دهند در هر ژانری که بوده مورد استقبال واقع شده اند. با وجود اینکه خیلی ها می گویند در ایران بحران مخاطب داریم، من موافق این ایده نیستم چون من به کتابفروشی ها می روم و می بینم که مردم برای پرداخت پول کتاب صف ایستاده اند.

پس به نظرت برای آشتی مخاطبان باید پرکار بود؟
جالب اینجاست که اگر در کشور ما کسی کار خودش را انجام بدهد و حرفه ای با کارش برخورد کند به او تهمت می زنند و اسمش را می گذارند تولید انبوه اما اگر کاری را انجام ندهد می گویند اگر می نوشت شاهکار خلق می کرد. بارها شاهد بودیم کسانی که تک کتاب بودند ستایش شدند و کسانی که چندین کتاب منتشر کرده اند با عباراتی مثل «تولید انبوه» و «به آخر رسیده» تخطئه اش کرده اند. در حالی که نویسنده کارش نوشتن است. یک بار کسی به من گفت چرا اینقدر کتاب چاپ می کنی؟ گفتم چرا به من گیر می دهی؟ به موراکامی بگو که دارد دنیا را فتح می کند. گاهی وقت ها نویسنده و شاعران ما پاره وقتند و چون پاره وقتند مخاطبان آنها هم پاره وقتند.

ولی خود تو هم از این کتاب های کم حجم نوشته ای. مثلاهمین کتاب آخری که چاپ کرده ای.
اینها داستان های کوتاهی هستند که از صفر کلمه تا ۵۵ کلمه تشکیل شده اند. من سال هاست که از این نوع داستان ها می نویسم. نخستینش «فرشته ها» بود و بعد از آن چهار مجموعه دیگر هم چاپ کردم.

همین طوری هم فکر می کنی؟ کوتاه کوتاه؟ ۵۵ کلمه ای فکر می کنی؟
توجه داشته باش که بعضی از این داستان ها کوتاه نیستند ! در ذهن ادامه پیدا می کنند.

جواب هایت رندانه هستند. در معنای خوب و حافظانه کلمه رند!
من از این کلمه بدم می آید.

به هر حال این رندی را به ذهن متبادر می کنی. به این معنا که هم یک جورهایی ابن الوقت در معنای خوب کلمه هستی، طنازی، حرفت را می زنی اما حرفی هم نمی زنی، نقد هم می کنی به قول خودت و در نهایت هم همه راضی هستند و با لبخندی بر لب راهی می شوند. آنهایی هم که نقدت می کنند ظاهرا کار خاصی از دست شان برنمی آید! وتو هم آدم خوب داستان باقی می مانی.
من به این موضوع فکر نکرده ام. من آدمی نیستم که با برنامه ریزی زندگی کنم.

رند که با برنامه ریزی زندگی نمی کند. زندگی و کارش شبیه هم است. تو هم انگار فرقی بین خودت و شعرهایت نیست. آدم وقتی با تو حرف می زند انگار دارد شعرهایت را می خواند.
فکر می کنم رند وقتی حرفی می زند ضرر نمی کند ولی من از حرف زدن هایم ضرر هم کرده ام. یک بار من مقاله ای درباره زیبایی شناسی در یکی از روزنامه ها چاپ کردم و یکی از دوستان آمد و گفت تو هم از اینها بلدی؟! گفتم چطور؟ گفت از تو بعید بود! می دانید من اهل شو دادن نیستم. من همین طوری زندگی می کنم. همین طوری هم کتاب می خوانم، فلسفه می خوانم و می نویسم و خوشحالم که کنار مردم هستم. نمی خواهم شعار بدهم ولی خوشحالم چون اگر این مردم کتاب های مرا نخرند من وجود خارجی ندارم. آنها به من روحیه می دهند.

پس به خاطر آنچه هستی ضرر هم کرده ای؟
بله! اما نه از طرف آدم های باسواد و باشعور. مثلاوقتی کتابم پرفروش می شود شروع می کنند به تهمت زدن و تحقیر کردن. البته گاهی هم کتاب های من فروش نمی روند. و طبیعتا تقصیر خودم است و ضررش هم به خود من برمی گردد ولی برخی هستند که وقتی کتاب های شان فروش نمی رود دیگران را می کوبند و همین ها وقتی مثلاکتاب هایم با استقبال روبه رو می شود علیه من جوسازی می کنند.

و چه جوابی برایشان داری؟
جوابی ندارم فقط دعا می کنم. دعا می کنم کتاب آنها هم فروش برود. در فیلمی که اسمش یادم نیست یکی از شخصیت ها دیالوگ فوق العاده ای داشت که می گفت وقتی دیده نمی شوی خشن می شوی. کسانی که دیده نمی شوند خشن و بی رحم می شوند.

ساده نویسی از طرف برخی منتقدان و جریان ها به عنوان یک نقد جدی به شعر دهه ٨٠ وارد می شود و تو به عنوان یکی از شاعران مهم این جریان شعری ذیل این نقد هم قرار داری. خودت در این باره چه فکر می کنی؟
ببینید ساده نوشتن یا پیچیده نوشتن یا آشفته نوشتن هر کدام نوعی خصوصیت است. صرفا به تنهایی دارای ارزش نیست. خیلی ها ساده نوشتند مگر مردم به طرف آنها رفتند؟ همین طور خیلی ها پیچیده نوشته اند، مگر مردم سراغ آنها رفته اند؟ چیزی که هست این است که باید فعالیت سوژه شکل بگیرد. فعالیت سوژه روی کاغذ شکل می گیرد. اصل این است. گاهی وقت ها این حرف ها برای ایجاد حواس پرتی است. طرف می خواهد مساله اش را جور دیگری جلوه دهد. درواقع راه انداختن بحث ساده نویسی و پیچیده نویسی داستانی است برای پر کردن کامنت های فیس بوکی و برخی روزنامه های زرد.

اگر همه چیز را با این زاویه نگاه کنیم پس وقتی از منتقد حرف می زنیم از کی حرف می زنیم؟
ببینید نقد یک علم است. وقتی در نقد گرایش های فردی و جمعی مورد نظر باشد این دیگر نقد نیست. در این حالت نقد تا حد یک بیانیه در حمایت از یک فرد یا گروه خاص پایین می آید. نقد علم است. نقد ساخت گشایی از اثر است. متاسفانه برخی نقدنویسان ما درحالی که با مقوله شعر و داستان اصولابیگانه هستند، می آیند و ادعا می کنند که منتقدند. یعنی سرپوش می گذارند روی ناکارآمدی خودشان. نقد، خودش باید یک اثر ادبی باشد. بعضی وقت ها اینها مثلامی نویسند فلان کتاب یا اثر ضعیف است درحالی که خود نقد از نثر ضعیف تری برخوردار است. بعضی وقت ها هم منتقدان ما احساسی عمل می کنند مثل عاشقان ورشکسته و این غم انگیز است. مثلایادم می آید وقتی پاموک جایزه نوبل گرفته بود یکی از منتقدان ایرانی نوشته بود این نویسنده در حد جایزه نوبل نیست. من پرسیدم مگر آثارش را خوانده ای؟ گفت: نه من فقط یک کتاب از او خوانده ام. گفتم پس چطور می گویی در حد جایزه نوبل نیست. اینها دیگر نقد نیست بیشتر حرف های بعد از صرف شام است. البته هستند منتقدان انگشت شماری که ما از آنها یاد گرفتیم و یاد خواهیم گرفت.

به نظر خودت، شاعر مدرنی هستی؟
این را باید دیگران بگویند.

دیگران که همیشه حرف خودشان را می زنند. می خواهم بدانم خودت درباره خودت چه فکر می کنی.
نخستین مجموعه شعر من سال ٧۶ چاپ شد و آخرین کتابم هم تازه از زیر چاپ بیرون آمده است. می توانید محیط شعرها، داستان ها و نمایشنامه های مرا بررسی کنید و قضاوت کنید چقدر مدرن بوده ام. فقط می دانم همیشه آدمی رو به جلو بوده ام. هیچ وقت ایستا نبوده ام. یعنی حتی وقتی دیگران به عنوان محیط اجتماعی فقط از پارک، سینما یا ساحل فلان کشور می نوشتند، من از فیس بوک حرف زدم و درباره آن داستان نوشتم. من همیشه خودم را آداپته می کنم. یعنی نه اینکه آداپته کنم دنیا به خاطر نظر هیچ کس متوقف نمی شود. دنیا جلو می رود و ما هم همراه آن می رویم. البته کسانی هم هستند که می مانند. آدم های بسیاری در ایستگاه های متروک جا مانده اند.

آدم وقتی کارهای تو را می خواند باخودش فکر می کند که تو خواب هایت را می نویسی.
من خواب هایم را می نویسم. اما نه خواب هایی که دیده ام خواب هایی که قرار است آنها را ببینم. چون خواب هایی که می بینم خواب های خوبی نیستند بیشتر سرگرمی اند. ملغمه ای از فیلم های اکشن هستند که آرنولد یکه تاز آنهاست!

یعنی قهرمان ها را دوست داری؟
من قهرمان هایی که انتقام دیگران را می گیرند دوست دارم.

خودت را هم قهرمان می دانی؟
نه ! دوست داشتم ولی هیچ وقت نتوانستم!

حق چه کسی را می خواستی بگیری؟
حق خیلی ها را. من اهل دِه هستم. آنجا می دیدم که مثلایک کشاورز کمتر از دسترنجش به دست می آورد. کمتر از زحمتش دستمزد می گیرد. من کسی بودم که همیشه دوست داشتم همه چیز مساوی بین آدم ها تقسیم شود.

و تو خودت را صدای این گروه می دانی؟ کسانی که حرف شان در سرزمین شان، سرِ زمین های شان می ماند. تو انگار داری از رویای های آنها حرف می زنی.
چه بخواهیم چه نخواهیم بی عدالتی در دنیا هست. چون خودخواهی و طمع به سراغ اکثر انسان ها می رود و آنها را بی انصاف می کند. بی عدالتی هست. من هم مثل بقیه انسان ها که در حق شان ظلم شده دوست داشتم کاری کنم.

به نظرت کتاب هایت اینقدر که حال آدم های پایتخت و شهرنشین را خوب می کند حال هم ولایتی ها یا گروه های در حاشیه رانده شده را هم خوب می کند؟ بازخوردی از طرف آنها داشته ای؟
بله من دوستان زیادی دارم. مثلادوستی دارم که کارگر گچ پزی است. همیشه به من زنگ می زند و پیگیر کارهای من است. یک بار یکی از کارهای من را خوانده بود و گفت فقط ١٠ صفحه اش را دوست داشته. گفتم ممنونم حتی اگر یک صفحه اش را هم دوست داشتی برای من افتخار بود.

به عنوان یک شاعر، آیا فرشته الهام بخشی برای شعرهایت داری؟
فرشته الهام بخش هیچگاه به خانه ما نیامده است. اگر می آمد حتما چیزهایی واجب تر از شعر برایمان می آورد. من شعرهایم را می بینم. در بیداری می بینم و امیدوارم روزی در خواب هایم هم ببینم شان.

پس خواب و بیداری تو برعکس هم هستند؟ فیلم های اکشن را در خواب می بینی و شعرها و رویاهایت را در روز.
من به دنیای بهتری می اندیشم. دوست دارم آن دنیای بهتر شکل بگیرد. من خیلی چیزها را می بینم و می نویسم اما تلاش می کنم آن زاویه روشنش را پررنگ تر کنم. من اثرم را خلق می کنم و ارایه می دهم. اما وقتی اثرم به من برمی گردد من دیگر آنجا نیستم. من از آنجا حرکت کرده ام. بیشتر رهگذرم در ادبیات. در حال رفتنم. یک جا نمی ایستم.

دیدن تو به عنوان یک رهگذر تجربه ای است که بیشتر مخاطبانت داشته اند. آنها تو را همه جای شهر می بینند. درست مثل یک رهگذر…
شما ممکن است من را در جاهای مختلف دیده باشید ولی در موقعیت های یکسان مرا نخواهید دید. من وقتی می گویم رهگذرم، به این معناست که در یک موقعیت نمی مانم. من از موقعیت ها رد می شوم. ممکن است در یک جا هم بمانم اما یادمان باشد موقعیت ها با جا و مکان فرق می کنند.

حالاکه از رفتن حرف می زنی اجازه بده بپرسم تو به عنوان یک مهاجر از حاشیه به مرکز، هیچ وقت احساس غربت می کنی؟
من هیچگاه احساس غربت نمی کنم چون دنیا بزرگ شده است. وقتی دنیا بزرگ باشد آدم احساس غربت نمی کند. این احساس فقط در جاهای کوچک به سراغ آدم می آید. بیگانه ها فقط در دهکده زود شناخته می شوند. حتی اگر بیگانه هم باشی در جاهای بزرگ احساس غربت نمی کنی.

پس تهران را دوست داری؟
من تهران را خیلی دوست دارم واگر تهران را از من بگیرند به شانگهای می روم. من جاهای شلوغ را خیلی دوست دارم. در شلوغی آرامش بیشتری به دست می آید. در سکوت همه گوش خوابانده اند که ببینند دیگری چه می کند اما در شلوغی هر کس زندگی خودش را می کند.

یعنی هیچ وقت احساس شهرستانی بودن نمی کنی؟
من چون آدم نژادپرستی نیستم چندان درگیر این مقولات نمی شوم یا لااقل از کنارشان رد می شوم. به هر حال همه کسانی که به اینجا می آیند از یک جای دیگری می آیند و جای دیگری هم می روند.

قبول داری حرف هایت کمی بوی عرفان می دهد؟
من عرفان نمی دانم. چند وقت پیش یک فیلم اکشن دیدم که هنرپیشه آن فیلم حرف جالبی می زد. در جایی از فیلم می گفت که حقایق آدم را آزاد می کند. بعضی وقت ها ما حقایق را نمی بینیم. گاهی فکر می کنیم ما برای مدت طولانی در این دنیا هستیم و برای همین می خواهیم جایی که داریم را محکم تر کنیم. مثلاخانه ای که در آن هستیم را بزرگ تر می کنیم و خلاصه تمهیدات زیادی برای این زندگی می بینیم. ولی وقتی با این واقعیت روبه رو می شویم که ٣٠ یا ۴٠ سال دیگر (چه بخواهیم چه نخواهیم) در این دنیا نیستیم دیگر از قید این تعلقات نجات پیدا می کنیم. البته اضافه کنم من از واقعیت ها حرف می زنم نه از باورکردن و پذیرفتن آنها. من واقعیت ها را دیدم و زندگی ام محصول همان واقعیت هاست.

آثار تو بیشتر وقت ها رنگ و بوی زیست جهان قومی و محلی تو را با خود دارند و این می تواند به شکل یک گفت وگو بین حاشیه و مرکز بروز کند. هیچ وقت خودت را به عنوان کسی که توانسته صدای گروهی از حاشیه باشد، دیده ای؟
دقیقا! من شعرهای اجتماعی زیادی دارم. مثلادرباره مرده شور شعر گفتم و خب بازخوردهای خوبی گرفتم. مثل اینکه: «تو در برج عاج زندگی نمی کنی، تو در کنار این مردم زندگی می کنی». در ادبیات ما یک مشکل هست. شاعران و نویسندگان ما وحدت مکانی دارند اما وحدت زمانی ندارند. خیلی هاشان در کافه مدرن قرن بیست و یکم نشسته اند اما مثل قرن هفت فکر می کنند و برخی هم برعکس جلوترند. تجربه و آموخته های من به من یاد داده کسانی که انسان عصر حاضرند مورد استقبال واقع می شوند. انسان عصر بودن به معنای رهایی از دگماتیسم هاست، رهایی از گذشته گرایی. من حال را پذیرفته ام و آینده را هم می پذیرم. اما یواشکی به خودت می گویم، انسان ها شکل نرمال شهر و زادگاه شان را دوست ندارند آن شکلی را دوست دارند که در ذهن شان ساخته اند.

آیا تو هم دنبال همین هستی؟
بله من آن شکلی که از سرزمین ساخته ام را دوست دارم. برشی از واقعیت های مطلوب. و همچنین برشی از واقعیت های محدود. من اغلب موقعیت های مطلوب را در نوشته هایم می آورم.

به نظرت ادبیات قرار است زندگی را راحت تر کند؟
گاهی واقعیت ها بخش های خشن قدرتمندی دارند. دریدا همین را می گوید که اگر واقعیت کافی بود ادبیات به وجود نمی آمد.

یعنی تو خودت را سپر خشونت واقعیت می کنی و تنها سویه مطلوب آن را نشان می دهی؟
من بیشتر دنبال راه حلم.

راه حلی هم پیدا کرده ای؟
بله بعضی راه حل ها را پیدا می کنم. نه تمام راه حل ها را ولی گاهی می توانم: با نشان دادن بخش های مطلوب زندگی.

این نکته مهمی است. گاهی اینقدر حال شعرهای تو خوب است که ممکن است حال آدم را بد کند. انگار در این دنیا زندگی نمی کنی.
دردها وجود دارند. ولی اکثر اتفاقات در ذهن رخ می دهند. پدیده هایی مانند شادی، آزادی، سلامتی همه و همه ذهنی هستند. من از ذهن های سالم حرف می زنم تا ذهن هایی که ممکن است مثلاسالم نباشند. من حرکت به سمت ذهن های سالم را تشویق می کنم. نه اینکه غم و اندوه نداشته باشم. اما مثلاوقتی شب ها بیدارم، شب را با یادآوری آفتاب سپری می کنم. من سرما را با یادآوری آفتاب سپری می کنم. می گویم دنیا می چرخد و موقعیت های مطلوب هم بالاخره می آیند.

آیا این فرار از واقعیت نیست؟ یا نوعی محافظه کاری؟
البته در شعرهای من کمی طنز هم هست که می تواند تعادل خواننده را به هم بزند. گاهی ما فقط باید لبخند بزنیم و عبور کنیم. این شیوه من است. اما آدم محافظه کاری نیستم.

شاید تو نباشی ولی شعرهایت بیشتر وقت ها محافظه کارند. می خواهی بگویی لبه انتقادی آثار تو همان طنز کارهایت است؟
دقیقا. من از ترانه های یک مرده شور برای پسرش می گویم. آنجا زندگی برشی از رعد و برق و گورستان است. ولی من دوست دارم این را مثل یک کارت پستال نشان بدهم. دوست ندارم خیلی وحشتناک باشد.

پس خودت هم می دانی شعرهایت کارت پستالی هستند. یک برش تمیز و قاب بندی شده که لبخند روی لب مخاطب می نشاند. خیلی شیک و تمیز!
تو می خواهی هر جور فکر کن! من دوست دارم خبرهای خوب به دوستانم بدهم. خبرهای بد را نمی توانم.

خبرهای بد را می گذاری برای دیگران؟
نه! در توانم نیست. نه اینکه خبرهای بد دادن غلط باشد. من زرنگ بودم این بخش را انتخاب کردم!

پس تو خیلی به همه چیز خوش بینی.
واقعیت امر چیز دیگری است. مشکلات به معنای بدبینی نیست. گاهی وقت ها ما وقتی کتاب یا رمانی می نویسیم و کار تمام می شود، برای ارایه آن مشکلات فراوانی وجود دارد اما اینها مشکلات کار هستند نه بدبینی. مثلامن دوستی دارم که نیاز داشت یکی از سکانس های فیلمش را در هوای برفی فیلمبرداری کند. اما خب شرایطش پیش نمی آمد و خیلی به هم ریخته و عصبانی شده بود. به او گفتم که این ربطی ندارد که تو بخواهی احساس بدبینی کنی، این مشکلات کار توست. فقط همین. هر کاری و هر حرکتی رنج هایی با خودش دارد. ما نباید این رنج ها را به عنوان نشانه های بد کار بدانیم.

جایی گفته بودی نشانه های تان را عوض کنید تا زندگی تان عوض شود. معنای حرفت چیست؟
نشانه ها انواع مختلفی دارند. برخی نشانه ها، وضعی هستند. در ادبیات ما دود نشانه آتش است اما در ادبیات سرخ پوستی نشانه علامت دادن است. حتی قبیله ای هستند در آفریقا که کوچ را زمان پاییز می دانند. دیگر کاری به ریزش برگ درخت ها ندارند. آنها قراردادشان این است که هروقت کوچ کنند آن موقع پاییز است. همه انسان ها از این نشانه های وضعی دارند. اما ممکن است نشانه های وضعی من بیشتر باشند و درست به همین خاطر من کافه را بیشتر از خانه ام دوست دارم. اغلب مردم بیشتر وقت ها در خانه هستند و گاهی به کافه می روند من برعکس بیشتر وقتم را در کافه می گذرانم و فقط گاهی به خانه می روم. اینها نشانه های وضعی هستند.

و فکر می کنی عوض کردن این نشانه ها می تواند زندگی انسان را تغییر دهد؟ در واقع این را یک امکان می بینی؟
بله. من دوستی دارم که گاهی شب ها به من زنگ می زند. می گفت من وقتی به خانه برمی گردم در مسیرم صحنه هایی را می بینم که اذیت می شوم. گفتم تو می توانی از مسیر دیگری به خانه بروی و فردا از مسیر دیگری رفت و مشکل حل شد. در واقع نشانه هایش را عوض کرد.

تو در حوزه سینما هم کار کرده ای. هم به عنوان بازیگر و هم به عنوان فیلمساز. تجربه خوبی بود؟
بله. نقش یک آدم خشن را بازی کردم.

رسول یونان در نقش مردی خشن!
بله. گندمزارها را به آتش کشیده بود و متهم به قتل بود و ضمنا خیلی هم کم حرف بود.

پس حسابی مجبور شدی بازی کنی!
نه چندان. فقط فهمیدم که قاتل ها چه زندگی وحشتناکی دارند. ممکن است در ظاهر پیروز به نظر برسند اما در واقع زندگی شان تبدیل به دوزخ می شود: دوزخی که رهایی از آن ممکن نیست.

دوست داری این تجربه را تکرار کنی؟
بله، پیشنهادهایی برای بازیگری دارم و به زودی یکی را انتخاب خواهم کرد.

می خواهم به شیوه قدیمی چند اسم بگویم و تو نظرت را درباره شان بگویی:
وودی آلن.

وودی آلن! آن عینکش خیلی خوب است. عمق اشیا و دنیا را می بیند.

رضا براهنی.
او خیلی از رازهای سرزمین ما را می داند.

حافظ.
استاد ادبیات است.

ناظم حکمت.
نمی دانم چرا وقتی یاد ناظم حکمت می افتم دوست دارم هیچ زندانی در این دنیا نباشد.

عمران صلاحی.
مردی که همیشه خندید ولی هیچ کس گریه های او را ندید.

مارکز.
قصه گوی خاص.

آرنولد.من از آرنولد خوشم می آید. آرنولد به آدم هایی مثل من امید می دهد. من از او تشکر می کنم که انتقام ما را در فیلم ها از آدم های بد می گیرد. همین طور از جمشید هاشم پور هم تشکر می کنم.

دو شعر چاپ نشده از رسول یونان
آخرین کشتی
امید چیز خوبی است
مثل آخرین سکه
مثل آخرین بلیط
مثل آخرین گلوله
مثل آخرین کشتی
آخرین سکه نمی گذارد که غرورت بشکند
آخرین بلیط نمی گذارد که
ناامید از ترمینال ها برگردی
آخرین گلوله نمی گذارد که سرباز اسیر شود
کسی که امید دارد
فقیر نیست
همیشه چیزی دارد
یادم رفت از آخرین کشتی بگویم
آخرین کشتی حتی اگرهم نیاید
نمی گذارد که نام دریا و مسافرت از یادت برود.

دست های تو
دست های تو
یادگاری هایی شگفت انگیزند
از سکونت ماه بر خاک
وقتی زندگی تاریک می شود
به دست های تو فکر می کنم
وقتی کارها گره می خورند
درها باز نمی شوند
به دست های تو فکر می کنم
دست های سفید تو
بال های منند
برای فرار از زمین در روز مبادا
به دست های سفید تو فکر می کنم!

شعری از اکتای رفعت ترجمه رسول یونان

لباسی از ابر پوشیدم

کفشی از خاک
عاشق بودم و دیوانه
راه های پوشیده از برگ را پشت سر گذاشته
به سوی تو آمدم
پاییز بود
و استانبول، پیر
صدای آن پرنده زرد
در همه جا پیچیده بود
در دهلیز نشستیم و
به پشتی ها تکیه دادیم
نشستیم رو به آفتاب قدیمی.
در قاب پنجره فقط ما بودیم
آنهایی که می آمدند و می رفتند
فقط ما بودیم
که با غروب
گاه نجوا می کردیم و
گاه نمی کردیم
سکوت من
آبستن فریاد باد بود
وقتی حرف می زدم
برگ های تو می ریختند

منبع : اعتماد

/ مجله فرهنگی هنری ایران من /

گفتگو با رسول یونان ( نویسنده و شاعر ), ۱۰٫۰ out of 10 based on 1 rating

توجه کنید که نظرتان در ارتباط با همین مطلب باشد. در غیر اینصورت می‌توانید از فرم تماس استفاده نمایید.

نظراتی که با کلمات کلیدی ثبت شوند، حاوی الفاظ زشت، تبلیغاتی، سیاسی و یا توهین به اشخاص باشند، منتشر نخواهند شد.

برای پاسداشت زبان فارسی ، فقط فارسی تایپ نمایید و از فینگلیش نویسی خودداری کنید

  • سریال شب های برره

           اعتراف مهراب قاسم‌خانی در مورد سریال شب های برره

           مجله فرهنگی هنری ایران من : 18 فروردین سالروز تولد مهران مدیری کارگردان و بازیگر مطرح کشورمان بود و به همین دلیل مهراب قاسم‌خانی یادداشتی را به همین مناسبت و به عنوان اعتراف در ...

  • پایان کلاه قرمزی 94

           پایان کلاه قرمزی 94

           مجله فرهنگی هنری ایران من : در حالی که پخش نوروزی «کلاه قرمزی» در شبکه دو به پایان رسید، با توجه به تمرکز این مجموعه بر شخصیت جیگر می‌توان پیش‌بینی کرد فیلم جدید ...

  • سریال شهرزاد

           تکذیب حضور محسن چاوشی در سریال شهرزاد

           مجله فرهنگی هنری ایران من : عوامل سریال «شهرزاد» خبر حضور محسن چاوشی به عنوان خواننده تیتراژ این سریال را رد کردند. پیش از این خبرهایی منتشر شده بود که از حضور محسن ...

  • Benyamin1

           ماجرای بمب گذاری در کنسرت وین بنیامین بهادری + فیلم

           مجله فرهنگی هنری ایران من : شب گذشته ، شب زیاد خوبی برای طرفداران اتریشی بنیامین بهادری نبود ، کنسرت وین بنیامین بهادری بعد از بریک ، با دخالت پلیش اتریش روبرو شد ...

  • کیانوش سعیدی درگذشت...

           کیانوش سعیدی درگذشت…

           مجله فرهنگی هنری ایران من : کیانوش سعیدی ، خواننده ، آهنگساز و تنظیم کننده ، امروز درگذشت ، این خبر توسط دوستان نزدیکش در یکی از شبکه های اجتماعی منتشر شده ...